Artikelen

Over Goed en Kwaad

Geschreven door Ronald Jan

De laatste dagen staat weer veel in het nieuws over het zogenaamde ‘kwaad’. De schutter in Toulouse, de kindsoldaat-terrorist Kony, noem maar op. De samenleving worstelt niet alleen met de bestrijding hiervan, maar vooral ook met de vraag, ‘hoe ontstaat het kwaad’? En moet het altijd worden bestraft? Zoals nu naar voren komt bij de eventuele amnestie van Bouterse.

Het ‘ontstaan van het kwaad’ is nu juist het grote manco in de berichtgeving rond Joseph Kony. Niemand schrijft over het verleden van hem, terwijl dat nu juist zo interessant en verduidelijkend is. Dat verhaal gaat nu te ver, maar 1 zin wil ik u niet onthouden (Wikipedia): ‘Zijn vroegere schoolkameraden beschrijven hem als een sympathieke en behulpzame jongen’. Het beeld dat nu gegeven wordt over Joseph Kony – bovenal door het YouTube-filmpje ‘Kony 2012’ – is zeer zwart/wit. ‘Er is ergens een terrorist in de jungle van Oeganda die zich als een beest gedraagt’.

Zijn misdaden praat ik vanzelfsprekend niet goed, maar het simplistische beeld dat geschetst wordt, is zowel schadelijk als kenmerkend hoe we nog steeds de wereld zien: the good and the bad guys, de as van het goede en van het kwaad. ‘Je hebt nu eenmaal slechte mensen en die zijn heel makkelijk te herkennen en je hebt van geboorte goede mensen’. Om dit te weerleggen hoeven we niet eens bij de Oosterse filosofen aan te kloppen. Onze ‘eigen’ Solsjenitzyn heeft het al eens mooi gezegd, ‘zou het niet makkelijk zijn als de lijn tussen goed en kwaad de mensen in twee groepen zou delen. Dan zou je om de slechte een muur kunnen bouwen. Maar zo is het niet, de lijn van goed en kwaad loopt door een ieder van ons’.

De nadruk bij de schutter in Toulouse, Mohamed Merah, ligt begrijpelijkerwijs bij de recente vreselijke moorden, maar bij hem komt men wat sneller bij de zoektocht ‘hoe het zo heeft kunnen komen’. Er zullen vast en zeker dingen in zijn leven gebeurd zijn, waardoor hij steeds radicaler is geworden. Maar vaker worden deze gevallen afgeschilderd als puur moslimfundamentalisme. Want dat is nog steeds het makkelijkst voor ‘ons Westen’. In dat geval echter, komt de bal toch weer bij ons terecht.

Want terrorisme is geen oorzaak, maar het gevolg van een eeuwenlange ongelijkheid. Het Westen zélf is de oorzaak van het terrorisme en moet beseffen dat het tegen z’n eigen karmische muur aanloopt. Het Westen is namelijk de oorzaak van de huidige ongekend onrechtvaardige verdeling van de wereld. De meesten van ons zouden ook terrorist zijn – vreedzaam of niet – als wij ons in dergelijke situatie zouden begeven. Kijk naar de Somalische zeepiraat. Hun zeeën worden leeggevist, hun landbouw en industrie wordt het heel moeilijk gemaakt, hun eigen regering verrijkt zich, etc. Wat is er nog over, voor de Somalische burger? Wat zouden wij doen tegen zoveel onrecht en arrogantie? Zou het kwaad in ons – waar Solsjenitzyn het over heeft – zijn kans krijgen? Ook hier, ik praat terrorisme totaal niet goed, ik probeer het alleen begrijpelijker te maken.

Ondertussen is de initiatiefnemer en maker van ‘Kony 2012’, Jason Russel, in een psychiatrische inrichting belandt. ‘De 33-jarige Russell werd vorige week opgepakt in San Diego. Hij beschadigde auto’s en verrichtte obscene handelingen op straat.’ Stel dat de krant hetzelfde zou doen als Russel deed met het filmpje ‘Kony 2012’ en niet de voorgeschiedenis erbij vermeldde? Dan zouden we alleen maar lezen dat er iemand auto’s heeft beschadigd en obscene gebaren maakte. Wat denkt u dan over zo’n persoon? ‘Volgens zijn vrouw werd de psychose veroorzaakt door stress en uitputting. Russell zou moeite hebben gehad met zijn plotselinge wereldwijde bekendheid.’ Hoe ironisch. Russel wil Kony werelwijde bekendheid geven, hitst miljoenen mensen op en gaat er zelf aan ten onder. Is dat gerechtigheid, of gaat dat te ver en is het iets anders? Het oordeel is aan u.

Ronald Jan Heijn

Over de auteur

Ronald Jan

Ronald Jan Heijn is van jongs af aan bezig geweest met een ruimere manier van denken. Zijn leven ging door de moerasgebieden van de grote thema’s van deze maatschappij. Zijn hindernissen, dalen en tegenstrevers waren daarbij zijn beste leermeesters. Door zijn ervaringen in de samenleving aan de ene kant en als ‘student van de ruimere werkelijkheid’ aan de andere kant probeerde hij altijd bruggen te slaan. Ook de door hem gevolgde studies (jaren tachtig) van bedrijfskunde en later culturele antropologie hadden die onderliggende wens. Tevens deed hij vele spirituele cursussen en werkte hij bij een organisatie-adviesbureau gespecialiseerd in cultuurveranderingen. Ronald Jan komt uit de nationaal bekende kruideniersfamilie van Albert Heijn en hij was ooit tophockeyer in het Nederlands Elftal. In 1987 werd zijn vader ontvoerd en vermoord, de dader door hem vergeven. Om bij te dragen aan een betere wereld startte hij begin jaren negentig het holistische centrum Oibibio in Amsterdam. Na 8 jaar – Oibibio ging aan zijn eigen succes ten onder - en vele tegenslagen verder kwam hij in 2001 Harry Beckers tegen. Samen begonnen ze met lezingen - en maakten later twee documentaires - over een ruimere manier van denken. Zonder het te weten, werd Ronald Jan in die periode opgeleid tot een boodschapper van de Nieuwe Tijd. Bovenal mocht hij getuige zijn van het zware voorbereidingspad van de Wereldvernieuwer HB en uiteindelijk meewerken aan zijn naar voren treden.

4 reacties

  • Dag Ronald Jan,
    In mijn werk met jongeren tussen de 12/3 en 16/17 die vanwege hun gedrag een tijdje op de onderwijsopvang zitten probeer ik de jongeren altijd te laten inzien dat de keuze uiteindelijk altijd alleen maar bij jezelf zit, dus niet in vroeger, in school, in die docent. Hoe lastig dit voor mijzelf ook is want ook ik heb allerlei personen en situaties die ik de schuld zou kunnen geven.
    Met die gegevens kun je uiteindelijk maar twee kanten op; de goede (de sociale) waar jij en/of anderen beter van worden en de verkeerde (de a-sociale of antisociale), waar, het woord zegt het al, andereren niet beter van worden. Zo kijk ik ook naar Russel, Kony en al die andere mensen die doen met mensen of iets te vertellen hebben. Zelfs jij dus! En dan nog denk ik: er zijn uiteindelijk maar twee wegen. En ik maak het punt helaas soms mee waar mensen koste wat kost voor het verkeerde kiezen!

  • Het goede en het kwade op zich zijn niet zozeer het probleem, maar dat niemand meer weet wat het is. Door de vermenging. Enkel de meest absurde uitwassen worden genoteerd in het dagelijks nieuws. We zien dan weer ‘meer aandacht voor de misdaad’. Overal wordt middels advertenties steeds weer gewaarschuwd voor het gevaar. Even specifiek als het kwaad wordt gedetailleerd, gedefinieerd en geïsoleerd, het ‘bij de naam noemen’, zijn de maatregelen ertegen veralgemeniserend en spreiden zij het, en worden de ‘verkeerden’ er de dupe van.

  • Mensen hebben meestal goede en slechte kanten, het meest tragische is wanneer de eerste in dienst staan van de laatste, wat het geval is bij hen die maatschappelijk het verst ontwikkeld zijn. Zij kunnen makkelijker herkend worden aan hun goedheid. De innerlijke gemakzucht waardoor iets als waar of onwaar geaccepteerd wordt, is evenredig aan het harde werk, immers hierdoor is er veel meer werk te doen.

  • De reden dat in de gigantische mondiale vervuiling het roken zo obsessief centraal staat is de mythe van privé verantwoordelijkheid en privatisering die er de oorzaak van is dat er geen enkele gemeenschappelijke verantwoordelijkheid genomen kan worden. Het is de idee dat je het allemaal ‘jezelf aandoet’; alles daarbuiten is een uitvlucht van je persoonlijke verantwoordelijkheid en een illusie.

Reageren