Machteloos wachten op onheil

Uit het Brabants Dagblad, 11 juni 2011

‘Machteloos wachten op naderend onheil’ was te lezen boven een twee pagina groot artikel van Gerard Lukken over een familiedrama dat zich afspeelde rond een schizofrene zoon. Hieronder enkele passages:

“Het onheil hing al jaren in de lucht. Maar de vraag hoe het zich zou openbaren. En wanneer. Op 15 december vorig jaar kwam het antwoord. Die dag stierf Jan Smets een gewelddadige dood voor de deur van zijn woning in Son. Komende woensdag staat zijn zoon Diego voor de rechter. Diego lijdt aan schizofrenie. Hij was al jarenlang cliënt bij de Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven. Desondanks ging het hopeloos mis.”

In het artikel staat te lezen hoe het in de loop der jaren van kwaad tot erger was geworden. Diego was van een innemend, vriendelijk ventje veranderd in een zeer asociale, provocerende en soms agressieve jongen. “Hij vloekte en schreeuwde zonder aanleiding, staarde uren in de spiegel, hing in bomen en lag op straat. En hij kreeg het steeds vaker over stemmen in zijn hoofd. Werk hoefde hij niet te zoeken, want Brad Pitt zou binnenkort een miljoen dollar naar hem overmaken. Uiteindelijk verklaarde Diego zichzelf tot God.”

Uiteindelijk belandt Diego via de huisarts bij een psychotherapeut, gespecialiseerd in de behandeling van jongvolwassenen. “Na een serie vruchteloze gesprekken adviseert die in de vroege voorjaar van 2005 om Diego maar op straat te zetten. Dan zou hij zijn grenzeloze gedrag wel afleren.”

Na veel aandringen van zijn vader en moeder wordt Diego onderzocht. Hij blijkt zwaar schizofreen te zijn en wordt uiteindelijk opgenomen. Toch komt de diagnose als een mokerslag aan bij zijn ouders. “Natuurlijk weten ze al een tijdje dat het goed mis is met hun zoon. Maar de laatste jaren hebben ze zoveel met hun zoon meegemaakt, dat hun perspectief is verschoven. Veel wat ongewoon is, wordt niet meer direct als zodanig ervaren. Ze zijn een eindje ‘meegegroeid’ met Diego’s ziekte.”

“Door het medicijngebruik komt Diego weer in het gareel en “worden zijn hallucinaties en wanen onderdrukt en vertoont hij nauwelijks afwijkend gedrag … Het gaat dan zelfs zo goed, dat Diego ervan overtuigd raakt dat hij zijn medicijnen niet meer nodig heeft. Hij vindt de voordelen van de medicatie niet meer opwegen tegen de nadelen ervan. Want psychisch mag hij dan wel behoorlijk in balans zijn, Diego voelt dat de pillen zijn emotionele leven afvlakken.”

Niemand merkt in eerste instantie dat hij gestopt is, maar naar een tijdje gaat hij weer de bekende angstige symptomen vertonen en ook de stemmen in zijn hoofd laten weer van zich horen. Ondanks intensieve behandeling schiet hij weer in een psychose. “Zo beschadigt hij eind 2006 in ernstige mate zijn slokdarm door uit een fles gootsteenontstopper te drinken … En een poging om onder begeleiding zelfstandig te wonen eindigt in 2008 in complete chaos als deuren en vuilniszakken van het flatbalkon worden gegooid …. Later driegt Diego zich met messen te verwonden … en in het ziekenhuis slaat hij de boel kort en klein.”

‘De rechter bepaalt dat Diego gedwongen moet worden opgenomen. Maar dat zal weinig zoden aan de dijk zetten, weten zijn ouders inmiddels uit ervaring. De opvang is uiteindelijk nooit voldoende, de behandeling nooit afdoende. Zowel de middelen als de mogelijkheden in de geestelijke gezondheidszorg zijn daarvoor ontoereikend. … Het is een kwestie van tijd voordat het weer misgaat.”

Nadat Diego weer gestopt is met medicijnen, zichzelf en zijn omgeving bruuskeert, wordt hij zijn kamer weer uitgezet en belandt uiteindelijk bij zijn vader, die net aan het verhuizen is. “Zijn vader is erg ongerust … en heeft die nacht op de bank gelegen. Is nauwelijks aan slapen toegekomen. Diego was te onrustig, spookte de hele nachtdoor het huis. Jan was bang dat hun zoon, zoals wel vaker ’s nachts,, met ontbloot bovenlijf in de vrieskou aan de wandel zou gaan.”

De dag tevoren had zijn vader nog gezegd:’ Er moeten eerst dooien vallen voordat ze bij het GGZ in actie komen.’ “De volgende morgen treft de buurvrouw het lichaam aan van zijn vader, Jan Smets (73). Hij ligt op de deurmat voor zijn woning in Son. Jan is een gewelddadige dood gestorven. Zoveel is wel duidelijk. Nog geen half uur later houden agenten zijn 24-jarige zoon Diego aan, die in een zware psychose door het dorp dwaalt. Diego zit onder het bloed maar lijkt zich absoluut niet bewust van wat hij heeft aangericht.”

 

Nawoord van Mieke, de moeder van Diego.

“Aan dit artikel heb ik medewerking verleend om duidelijk te maken wat voor een lijdensweg vooraf ging aan een gruwelijk krantenbericht. En ook omdat er zoveel onwetendheid is over schizofrenie, terwijl het veel vaker voorkomt dan je denkt (1% van de bevolking). Het is een misvatting dat deze chronische ziekte simpelweg te bedwingen is met elke dag een pilletje. Sommige mensen leren ermee leven, maar voor een grote groep jonge mensen, is er geen goede oplossing, geen perspectief. De uitzichtloosheid blijft een grote zorg. Maar je gaat door, er is geen keus, want het gaat om je kind. Dat gold ook voor Jan, een zorgzame vader, die altijd voor Diego klaar stond en geduldig bleef. Die hem tot de laatste dag verdedigde. ‘Hij kan er niets aan doen. Dat jong is ziek.’ ….

Nu pas, nu de dreiging is geëscaleerd in de dood van Jan, blijkt langdurige opname …. ineens geen enkel probleem te zijn. Ik voel daarom machteloze woede en verdriet. Vanwege de trieste dood van Jan, maar vanwege de ziekte  en het besef waarmee onze zoon verder moet leven. Het gaat naar omstandigheden redelijk met Diego, maar hij heeft nog een lange en moeilijke weg te gaan.”

 

Reageren